Đo huyết áp đúng cách tại nhà

Không ăn, không uống, không nói trong lúc đo huyết áp. Nên đo ngày hai lần, buổi sáng trước khi uống thuốc và buổi chiều sau bữa ăn khoảng 1 giờ.

Bác sĩ Lương Lễ Hoàng (Trung tâm Oxy cao áp TP HCM) lưu ý những điều cần thiết khi đo huyết áp tại nhà.
Trong khi hầu như tất cả y sĩ đoàn trên thế giới liên tục báo động về mối nguy khó lường của bệnh huyết áp cao thì việc theo dõi huyết áp, ngay cả ở các nước đã có mạng lưới y tế với cấu trúc đã ổn định, vẫn chưa được quan tâm đúng mức. Đó chính là một trong các lý do khiến nhiều người phải sống kiếp phế nhân oan uổng vì tai biến mạch máu não.

Khi đo lần đầu cần đo cả hai tay để sau đó chọn cánh tay với huyết áp có khuynh hướng cao hơn

Muốn theo dõi huyết áp lại quá đơn giản, vì chỉ cần đo huyết áp, nhất là khi huyết áp kế hiện nay chính xác và quá tiện dụng nếu so với trước đây. Ấy thế mà khi thăm dò một nhóm 50 người bị cao huyết áp, đã có máy đo huyết áp, về thao tác đo huyết áp thì kết quả lại không có gì đáng phấn khởi: 24 người sử dụng máy đo không đúng cách; 28 người chưa hiểu huyết áp là gì.
Muốn đo huyết áp cho đúng cần lưu ý:

•  Tư thế

Bệnh nhân phải chọn tư thế ngồi thoải mái. Trước đó nên thư giãn 5 phút. Đo huyết áp nếu muốn thực sự chính xác không thể mất dưới 10 phút. Không đo huyết áp ngay sau khi chạy nhanh, leo cầu thang (trừ khi thầy thuốc cần đo lúc gắng sức), vừa mới ăn no, quá đói, quá mệt…, vì huyết áp khi đó cao hay thấp hơn con số trung thực.

•  Vị trí đo huyết áp

Với máy đo điện tử, có thể đo huyết áp ở bắp tay hay cổ tay miễn là điểm cảm ứng trong băng quấn tay (sensor) phải nằm ngang mực tim. Nếu đo ở bắp tay có thể đặt cánh tay nằm ngửa trên mặt bàn với điểm cảm ứng nằm trên nếp khuỷu tay khoảng 2cm. Nếu đo ở cổ tay thường phải gập cánh tay một góc khoảng 45 độ để cổ tay ngang với trái tim. Do đó, đo huyết áp ở cổ tay dễ sai lệch hơn đo ở bắp tay vì người đo khó giữ cánh tay cho yên.

• Phương tiện

- Máy đo: Nói chung, máy đo hiện nay hầu như đều có độ chính xác cao. Muốn chắc chắn nên so sánh kết quả của máy tự động với máy kinh điển đo bằng thính lực. Nếu dùng máy điện tử tự động nên chọn máy:
+ Vận hành đơn giản chỉ với một nút (one touch) để người đo đỡ phân tâm.
+ Bơm nhanh và không gây tiếng động lớn khi bơm hơi để người đo bớt lo lắng trong khi chờ đợi.
+  Có tính cảm ứng cao thể hiện qua dấu hiệu máy ngưng vận hành ngay khi cánh tay cử động thay vì tiếp tục bơm rồi cuối cùng báo lỗi.
- Bao quấn tay: Phải dài tối thiểu 33 cm nếu đo ở bắp tay và 19,5 cm nếu đo ở cổ tay. Nếu bao quá dài hay quá ngắn do người quá ốm hay quá mập phải thay bao khác với chiều dài thích hợp. Bao khi quấn phải chặt nhưng không gây cảm giác khó chịu cho người đo.

Cách thao tác đo đúng cách khi sử dung máy đo huyết áp điện tử là tối cần thiết không bị sai lệch

•  Thao tác

- Không ăn, không uống, không nói trong lúc đo huyết áp vì sai lệch kết quả.
-  Khi đo lần đầu cần đo cả hai tay để sau đó chọn cánh tay với huyết áp có khuynh hướng cao hơn.
- Nên đo huyết áp ngày hai lần, buổi sáng trước khi uống thuốc và buổi chiều sau bữa ăn khoảng 1 giờ. Ghi tất cả kết quả với ngày và giờ đo vào sổ để thầy thuốc tiện việc đánh giá trong lần tái khám.

•  Kết quả

- Phải ghi cả hai trị số thu tâm (số lớn) và trương tâm (số nhỏ) vì thầy thuốc chỉ có thể định bệnh cũng như đánh giá diễn tiến khi có đủ hai trị số.
- Trị số huyết áp không cố định, thay đổi theo nhịp sinh học, trọng lượng, nếp sinh hoạt…, thường có khuynh hướng cao hơn vào buổi sáng sớm, đúng ngọ và buổi tối. Do đó, không nên mất bình tĩnh nếu thấy huyết áp trong ngày dao động ít nhiều.
+ Huyết áp được định nghĩa là cao nếu huyết áp thu tâm >140 và huyết áp trương tâm >90. Tuy vậy, không nên coi thường huyết áp với trị số 135/85 nếu kéo dài nhiều ngày. Mặt khác, trị số huyết áp đơn phương không phản ánh mức độ nghiêm trọng mà là khoảng sai biệt giữa hai trị số. Khoảng này càng hẹp càng nguy hiểm. Thí dụ: huyết áp 150/90 (sai biệt là 60) tuy thuộc về huyết áp cao  nhưng ít nguy hiểm bằng huyết áp 140/100 (sai biệt là 40).
+ Nếu ghi nhận huyết áp cao nên nằm nghỉ 15-30 phút rồi đo lại. Nếu huyết áp vẫn cao nên tham vấn ý kiến thầy thuốc cho sớm thay vì tự điều trị hay chần chờ.
+ Ðừng quên là kết quả rất dễ sai lệch nếu máy đo sắp hết pin. Nếu cẩn thận nên thay pin mới và đo lại huyết áp.
Đo huyết áp là tối cần thiết. Nhưng nếu đo không đúng cách rồi dựa vào kết quả sai lệch để quyết định uống thuốc hay không uống thuốc thì nhiều khi tai hại không kém việc quên đo huyết áp. Rất thường khi giải pháp của một vấn đề phức tạp lại tương đối đơn giản. Muốn tránh hậu quả của bệnh cao huyết áp phải biết huyết áp có cao hay không.


                                                                                                                          Bác sĩ Lương Lễ Hoàng

Read More

8 lợi ích của thức dậy sớm

Những con “cú đêm” có thể rất thích ngủ nướng nhưng phần lớn cuộc sống lại đang diễn ra vào ban ngày, nếu bạn không chịu thức dậy sẵn sàng cho ngày mới sẽ bỏ lỡ rất nhiều cơ hội quý giá.

Lợi ích lớn nhất của việc dậy sớm là mọi việc diễn ra trật tự, theo đúng kế hoạch. Dậy sớm đồng nghĩa với việc bạn không phải vội vã, tất bật sợ không kịp giờ, hoặc có thể dành riêng cho mình một chút thời gian yên tĩnh ở văn phòng. Dậy sớm không phải là điều dễ dàng, thậm chí đối với những người quen với nó cũng thỉnh thoảng không thể cưỡng lại sự quyến rũ của giấc ngủ. Thật vui khi biết rằng ta mở mắt ra, thế giới là của riêng ta dù chỉ trong một khoảng thời gian ngắn ngủi, cho đến khi tất cả mọi người đều thức dậy.

• Thêm thời gian cho bản thân

Khi dậy sớm, bạn có thêm thời gian và thong thả hơn để tắm táp thư giãn, sắp xếp nhà cửa gọn gàng, hoặc chỉ đơn giản xem lại chương trình bỏ lỡ đêm qua, nghe tin tức buổi sáng. Không có điện thoại hay email quấy rầy lúc sáng sớm, bạn có thể sử dụng khoảng thời gian đó theo ý thích như tập thể dục, đọc báo, xem những kênh truyền hình mà bạn đời không thích. Rất nhiều cha mẹ có con nhỏ cảm thấy buổi sáng sớm chính khoảng thời gian duy nhất trong ngày được nhâm nhi tách cà phê hoặc thư giãn trước khi bắt đầu một ngày mới.

Dậy sớm mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho sức khỏe và tăng cường hiệu quả công việc.

•  Tập thể dục thường xuyên hơn

Động cơ luyện tập của con người đạt mức cao nhất là vào buổi sáng. Nhiều báo cáo chỉ ra rằng mọi người hứng thú với việc tập thể dục vào buổi sáng và sẽ luyện tập thường xuyên hơn buổi chiều hoặc buổi tối. Chưa được kiểm nghiệm nhưng một số chuyên gia tin rằng tập thể dục vào buổi sáng khi bụng đói buộc cơ thể đốt cháy lượng mỡ nhiều hơn thay vì các nhóm calo khác.
Một nghiên cứu được công bố trước đây của tạp chí Sleep cho thấy luyện tập vào buổi sáng giúp con người dễ ngủ hơn vào buổi tối. Các nhà nghiên cứu đưa ra giả thuyết rằng hoạt động vào buổi sáng giúp sắp xếp nhịp ngày đêm của cơ thể nhịp nhàng hơn. Thử nghiệm trên những người bị trì hoãn bài tập thể dục vào buổi sáng cho thấy họ khó ngủ hơn vào buổi tối so với nhóm được luyện tập.

Thức dậy sớm tập thể dục để cung cấp năng lượng cho một ngày làm việc mới

• Tránh ùn tắc giao thông

Ở một số thành phố lớn, sự khác biệt giữa lưu thông nhanh, chậm hay ùn tắc có thể xảy ra chỉ trong vòng 15 phút. Dậy sớm để tránh tắc đường không những giúp bạn thong thả hơn mà còn đảm bảo an toàn. Việc phóng nhanh, vượt ẩu chỉ vì tránh tắc đường hoặc đơn giản tài xế đang bị trễ giờ có thể dẫn đến những hành vi hung hăng, không sáng suốt và tăng nguy cơ tai nạn. Đối với những người di chuyển bằng phương tiện công cộng sẽ thấy sự khác biệt giữa việc dễ dàng tìm được chỗ ngồi khi đi sớm và việc chen chúc, nhồi nhét giữa vô số người và gắng sức níu chặt dây đai khi xe tăng tốc.

• Lợi ích của điểm tâm

Đối với những người dậy trễ và không kịp thời gian thì việc đầu tiên họ làm chính là quýnh quáng ăn sáng. Người dậy quá trễ thường có xu hướng bỏ bữa sáng và đợi đến giờ ăn trưa. Vô số nghiên cứu đã chỉ ra những tác dụng tích cực của bữa sáng đối với sức khỏe: Người dậy sớm có thời gian chuẩn bị hoặc lựa chọn bữa sáng cho mình sẽ khỏe mạnh và có trọng lượng tốt hơn những người không ăn sáng. Thức dậy sớm cho ta thêm thời gian để nạp năng lượng từ bữa điểm tâm thay vì chộp lấy thức ăn, nhai vội vàng hoặc thậm chí là bỏ bữa.

• Việc nhà

Bạn có thời gian vào buổi sáng để dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị đồ ăn cho cả ngày, hoặc làm những việc lặt vặt, thì có thể dùng buổi tối để thư giãn và vui chơi với gia đình và bạn bè. Hầu hết mọi người đều mong muốn sử dụng buổi tối của họ để xem phim hay thong thả ăn tối cùng gia đình hơn là làm việc nhà. Hoàn thành việc vặt của bạn vào đầu ngày giúp cho ước muốn đó trở nên khả thi hơn.

• Năng suất cao hơn

Một cuộc khảo sát 20 CEO tại các công ty lớn như Pepsi, Motorola, Avaya, và Xerox trước đây tìm ra điểm chung giữa họ là tất cả đều dậy trước 6h sáng. Họ sử dụng thời gian để giải quyết công việc trên email, tập thể dục, đọc báo, hoặc làm những việc vặt trong gia đình. Tất cả người trả lời khảo sát nói rằng việc dậy sớm có ảnh hưởng vô cùng quan trọng tới năng suất làm việc của họ.

Điểm chung của nhiều CEOs tại các công ty lớn là họ đều dậy trước 6h sáng.

• Tăng cường trí tuệ

Có một số bằng chứng cho rằng não của con người hoạt động ở mức độ cao nhất vào buổi sáng. Trong một đề tài nghiên cứu được tiến hành ở trường Đại học Bắc Texas, các sinh viên báo cáo rằng người dậy sớm có chỉ số GPAs (điểm số trung bình học kỳ) cao hơn những người dậy muộn.

•  Giảm stress

Khi dậy sớm, bạn sẽ duy trì được trạng thái thư giãn và thoải mái suốt cả ngày. Những công việc như chuẩn bị cho bản thân, chuẩn bị cho con cái đi học, di chuyển đến nơi làm việc và hoàn thành những công việc khác trong buổi sáng có thể khiến bạn vô cùng mệt mỏi và căng thẳng.
Giảm stress có ảnh hưởng tốt tới sức khỏe, hạn chế nhức đầu, cao huyết áp, đau dạ dày, rụng tóc và lo âu. Cơ quan quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp (OSHA) đã ước tính rằng tác hại do stress gây ra trên người lao động tiêu tốn khoảng 300 triệu USD mỗi năm. Khi tạo ra cho mình thêm một khoảng thời gian vào buổi sáng, bạn sẽ không còn phải tất bật, vội vã mỗi ngày.

                                                                                                                             Lê Phương

Read More

7 cách đơn giản giải độc cơ thể

Nếu cảm thấy thời gian gần đây bạn tăng cân quá nhanh, ăn uống quá nhiều và thiếu kiểm soát, hãy nhanh chóng áp dụng những phương pháp giải độc cơ thể sau để lấy lại phong độ “đỉnh cao” và một cơ thể khỏe mạnh.

• Uống nhiều nước và trà thảo dược

Trong khi mọi người mải mê tìm hiểu những phương pháp giải độc cơ thể hiện đại nhất thì họ lại quên mất rằng cách hữu hiệu nhất chỉ đơn giản là uống nước. Đây là cách dễ dàng và nhanh chóng nhất đào thải chất độc ra khỏi cơ thể. Để biết được chính xác lượng nước mà cơ thể cần bạn nên căn cứ vào trọng lượng thực tế của mình bằng cách lấy số cân nặng nhân với 0,033. Ví dụ, bạn cân nặng 86 kg thì cần bổ sung khoảng 86 x 0,033 = 2,8 lít nước mỗi ngày.

Trà thảo dược có tác động giải độc cho cơ thể. Ảnh: healthonabudget

• Ăn nhiều rau xanh

Rau xanh được biết như là loại thực phẩm có công dụng giải độc cơ thể rất tốt. Tuy nhiên có nhiều người lại không ăn đủ lượng rau xanh cần thiết mỗi ngày. Trên thị trường hiện nay lượng thực phẩm xanh vô cùng đa dạng và phong phú về chủng loại thế nên việc cung cấp rau xanh cho cơ thể hoàn toàn không có gì khó khăn.

•   Thường xuyên cung cấp lợi khuẩn (probiotics) cho cơ thể

Một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí dinh dưỡng cho biết các lợi khuẩn đóng vai trò tích cực trong việc đào thải các kim loại nặng gốc tự do và những loại vi khuẩn nguy hiểm trong cơ thể người bằng cách tăng cường khả năng chống oxi hóa tự nhiên của hệ miễn dịch. Lợi khuẩn được tìm thấy nhiều trong các sản phẩm như sữa chua, hoa quả, đồ uống lên men... Hãy đảm bảo cơ thể bạn được cung cấp đầy đủ nguồn lợi khuẩn mỗi ngày để tăng cường hệ miễn dịch.

•   Xông hơi hồng ngoại

Một trong những cách tốt nhất để giải độc được biết đến đó là xông hơi (tắm hơi) bằng tia hồng ngoại. Tác dụng giải độc của xông hơi hồng ngoại thể hiện chủ yếu qua việc bài tiết mồ hôi qua da.  Tắm hơi là cách tuyệt vời để loại bỏ các kim loại, hóa chất độc hại và các bệnh viêm nhiễm mãn tính. Các nghiên cứu y học đã chứng minh rằng hầu hết các độc tố có thể bị loại bỏ qua da, làm giảm bớt áp lực công việc mà gan và thận phải đảm nhiệm.

•   Sử dụng muối tắm Epsom 

Muối Epsom giúp cơ thể kiểm soát hoạt động của hơn 325 loại enzim và đóng vai trò quan trọng trong việc loại bỏ những độc tố có hại. Magie và sunphat có trong muối epsom đều có thể dễ dàng thẩm thấu qua da. Muối epsom giúp đào thải các độc tố và kim loại nặng ra khỏi tế bào, làm dịu cơn đau cơ và  loại trừ các chất có hại khỏi cơ thể.

Muối epsom giúp cơ thể loại bỏ những độc tố có hại. Ảnh: foodmatters

•   Nhảy trên tấm bạt lò xo

Trò chơi yêu thích của trẻ nhỏ lại có công dụng rất tốt cho việc giải độc cơ thể. Muốn giải độc, cơ thể cần di chuyển. Hệ bạch huyết chịu trách nhiệm “chăm sóc” cho từng tế bào của cơ thể, mang chất dinh dưỡng đến tế bào và lọc bỏ phế phấm. Điều quan trọng là mạng lưới hạch bạch huyết phân bố theo chiều dọc cơ thể tập trung chủ yếu ở tay, chân và thân mình, vì thế chuyển động thẳng đứng khi bạn nhảy trên tấm bạt lò xo rất thích hợp cho hoạt động của hệ bạch huyết.

•   Làm sạch ruột già

Đây là phương pháp hiệu quả đưa độc tố ra khỏi dạ dày và ruột, những nơi có thể gây ra các vấn đề như viêm khớp, dị ứng và hen. Tẩy sạch ruột già giúp giải độc cơ thể và cải thiện chất lượng vi khuẩn đường ruột, tăng cường năng lượng và hệ miễn dịch.

Lê Phương (Theo Life Style)

Read More